| Home | Kılavuzlar | Links | Technical Notes |

BAYBURT'A SELAM OLSUN..!


Bayburt fikrasi (Guslugi bes geçir)

Memleketim insani memleketini para kazanmak maksatli süreli veya
süresiz bir miktar terk eder. Memlekette hatun onu bekler. Bey
efendimiz geldigi andan itibaren hane halki tarafindan o gün bayram
ilan edilir. Yine böyle bir gün, yine böyle bir hanenin önünde
cereyan eden olay söyledir: Hanenin disi kusu, kocasinin gurbetten
getirdigi kol saatini kolunu gere gere tasimaktadir. Bir yandan da
bahçeye yikadigi çamasirlari asar. Yeni saati gören komsusu disi
kusa saatin kaç oldugunu sorar. Saatin rakamlarindan çok görüntüsü
ile ilgilenen, okuma yazmadan zannimca yoksun disi kus ise "Guslugi
bes geçir" diye cevap verir.

Bayburt fikrasi (Kaymakam bey 1)

Yeni kaymakami yörenin misafir perver tavri ile agirlamaktadir yöre
halki. Bir misafirperverlik örnegi olarak yeni gelen kaymakama kirk
tane yumurtanin bir kg yag içerisinde kirildigi bir ziyafet
hazirlanir. Kaymakam nezaketen yer. Israr edilir, biraz daha yer.
Israr edilir biraz daha yer. Lakin çatlayacak derecede yemistir.
Daha fazla yiyemeyecegini ifade eder. Bu duruma biraz kizan yöre
halkindan biri "Gaymagam bey; girh yumurta, bi kilo yag ne pohum ki
yiyemirsen" der.

Bayburt fikrasi (Kaymakam bey 2)

Kaymakam Bayburt'u gezmektedir. Degirmenin bir tanesinde bir esek
görür. Esegi vatandasin biri yönlendirmektedir dönmesi
için. "Halbuki esek kendi kendine yolunu bulsa da dönse, sizce daha
iyi olmaz mi" der yeni kaymakamimiz. Degirmen sahibi "eyi has
diyirsen de gaymagam bey, hani ele senin gibi ahilli essek" der.

Yörenin aksanini anlatmanin en iyi yolu ise biraz asagidaki fikra;

Bayburt fikrasi (Yarpak, torpak, körpi)

Iki kafadar Bayburt'lu Istanbul'da is aramaktadirlar. Birileri
onlara "su adamda bol is var ama Bayburt'lulara kesinlikle is
vermez" der. Kafadarlar adam sende, adam bizim Bayburt'lu oldugumuzu
nerden anlayabilir ki, biz bi görüsmeye gidek derler. Mülakat
safhasina gelmistirler. Isveren onlara yaprak diyin der. Bunlar
Yarpak derler. Toprak diyin der, torpak derler. Köprü diyin der,
körpi derler. Velhasil adam anlamistir bizim kafadarlarin
Bayburt'lu olduklarini. Sizi ise almiyorum der. Kafadarlar ise
alinmamanin hayal kirikligi içerisinde birbirleri ile olayin
yorumunu yaparlar. Kafadar 1: "ola gardas, ne oldi da bu bizi ise
almadi. nasi oldi da anladi Bayburt'li oldugumuzi? der. Kafadar
2: "valla gardas, yarpah dedi dedük, torpah dedi dedük, zannimca o
körpide pohi yedük" der.

Bayburt firkasi (Deniz)

Yöne bizim bir hemsehrimiz Istanbul sokaklarinda dolasmaktadir.
Memleket özlemi ile yanip yanip tutusmaktadir. Bogazdan söyle bir
bakar denize. "Ey gurban oldugum deniz, gettükçe gözümde
ÇORUH'lasirsan" der.

Azbuçuk anladiniz neler demek istedigimi degil mi? Neyse canim bize
ne senin büyüdügün topraklarin yasanan fikralarindan diyorsaniz bir
kaç tane de çalistigim mekanin yasanmis fikrasindan bahsedeyim:

VOLA AGA EYLE BIZ BURDA INECEYúK

Efendim bizim Bayburtlu arkadaslar Istanbul'da gurbetçilik
yaparlar. Günün birinde acele isleri çikar Bayburt' a dönmeleri
gerekir. Ne yapalim ne edelim derken uçakla gitmeye karar verirler.
Uçak hareket eder Askale üzerinden geçerken pilot anons yapar
"-sayin yolcularimiz su anda Askale üzerindeyiz, biraz sonra
Erzurum havaalanina inecegiz."
Bu anonsu duyan bayburtlu hemen yerinde kalkar ve aceleyle
pilota dogru seslenir.
"- Vola aga hele eyle biz burada ineceyük."

SEHEN NE ELTIM GILE GIDIYEM
Bayburt'a köyden yeni gelen bir hanimefendi kirmizi isikta
Cumhuriyet caddesini karsiya geçmek ister, yari yolda trafik polisi
seslenir:
"-Hop teyze nere gidiyorsun."
O güne kadar kirmizi isik nedir bilmeyen teyze söyle cevap verir.
"-Gadam tepehen olsun, sehenmi soracam eltim gile gidiyem.




Go Back to Uysal-Walker Archive of Turkish Oral Narrative
Uysal Walker Türk Öykürleri Sandığı'na Geri Dönüş

Copyright © 2008-2009. Southwest Collection / Special Collections Library
Texas Tech University, Lubbock, Texas